Twaalf modellen om personages te creëren

jung typesEr zijn twaalf originele modellen – archetypes – waarvan alle andere soortgelijke personen zijn afgeleid of gekopieerd. De psycholoog Carl Gustav Jung gebruikte het concept van archetype in zijn theorie over de menselijke psyché. Hij geloofde dat de universele archetypes in de collectieve onderbewustzijn van mensen over de hele wereld zitten. Archetypes vertegenwoordigen de fundamentele menselijke motieven van onze ervaringen door de evolutie heen. Als gevolg daarvan roepen ze diepe emoties op.

Hoewel er veel verschillende archetypes zijn, definieerde Jung twaalf primaire types die fundamentele menselijke drijfveren symboliseren. Elk type heeft zijn eigen set van waarden, betekenissen en persoonlijkheidskenmerken. De twaalf types zijn verdeeld in drie sets van vier, te weten Ego, Ziel en Zelf.
De types in elke set delen een gemeenschappelijke drijfveer.

De meeste mensen hebben verschillende archetypes verenigd in hun persoonlijkheid, maar het is wel zo dat één archetype over het algemeen de persoonlijkheid overheerst. Het kan nuttig zijn om te weten welke archetypen de boventoon voert in jezelf en in anderen, om zodoende inzicht in het gedrag en de motivatie te krijgen.

Gebruik onderstaande archetypes om personages voor je verhalen te creëren.

Ego types

De Utopist

Motto: “wees jezelf”
Diepste wens: het paradijs bereiken
Doel: gelukkig zijn
Angst: gestraft worden omdat hij iets fout of slecht gedaan heeft
Strategie: dingen goed doen
Zwakte: saai door de naïeve onschuld
Talent: geloof en optimisme
Ook bekend als: onschuldige, traditionalist, naïef, mysticus, heilige, romantisch, dromer.

De utopist blijft altijd zichzelf en valt op door zijn oorspronkelijke aanpak. Zijn advies is altijd eerlijk en oprecht. Hij zegt de waarheid wanneer het nodig is. Anderen kunnen hem weleens als onbuigzaam ervaren.

De Alleman

Motto: “iedereen telt mee”
Diepste wens: het verbinden met anderen
Doel: te behoren
Angst: buitengesloten worden of opvallen in een groep
Strategie: solide deugden ontwikkelen, ‘down to earth’ zijn
Zwakte: het verliezen van de ‘eigen zelf’ omdat hij probeert om zich te mengen in of omwille van oppervlakkige relaties
Talent: realisme, empathie, gebrek aan schijn
Ook bekend als: goede oude jongen, ‘alleman’, de buurman, de realist, de brave burger, de zwijgende meerderheid.

De alleman wijst er graag op dat de beste resultaten behaald worden in samenwerking met anderen. Hij is onmisbaar cement in organisaties en is een harde werker zonder kapsones. Wel moet hij oppassen dat hij niet ondergaat in het systeem.

De Strijder

Motto: “waar een wil is, is een weg”
Diepste wens: om doormiddel van moedige daden je waarde te bewijzen
Doel: de overhand krijgen in een poging de wereld te verbeteren
Angst: zwakte, kwetsbaarheid, een “chicken”
Strategie: zo sterk en competent mogelijk te zijn
Zwakte: arrogantie, altijd een ander nodig om de strijd aan te gaan
Talent: bekwaamheid en moed
Ook bekend als: strijder, kruisvaarder, redder, superhero, de soldaat, drakendoder, the winnaar en de teamspeler.

De strijder haalt altijd alle deadlines. Geen zee is te hoog en obstakels vindt hij leuk. Hij gedijt in een competitieve omgeving. Hij doet er juist een schepje bovenop als het tegenzit. De strijder maakt echter van alles een spelletje, zelfs ook als het onwenselijk is.

De Altruïst

Motto: “heb uw naaste lief als uzelf”
Diepste wens: anderen beschermen en voor anderen zorgen
Doel: mensen helpen
Angst: zelfzucht en ondankbaarheid
Strategie: dingen voor anderen doen
Zwakte: martelaarschap en uitgebuit worden
Talent: compassie, vrijgevigheid
Ook bekend als: heilige, altruïst, ouder, helper.

Als geen ander ziet hij de nood van anderen om hem heen. Je kunt op de altruïst rekenen. Het is een werkpaard dat nauwkeurig en toegewijd te werk gaat en zichzelf daarbij kan wegcijferen. De altruïst moet daarom oppassen om zichzelf niet volledig uit het oog te verliezen.

Ziel types

De Ontdekker

Motto: “Sluit me niet op”
Diepste wens: de vrijheid om jezelf te leren kennen door de wereld te verkennen
Doel: om een betere, meer authentiek, meer vervullend leven te ervaren
Angst: vast komen te zitten, conformiteit en innerlijke leegte
Strategie: het zoeken naar en het ervaren van nieuwe dingen, ontsnappen uit verveling
Zwakte: doelloos dwalen, steeds een buitenbeentje
Talent: autonomie, ambitie, trouw aan zijn ziel
Ook bekend als: zoeker, beeldenstormer, zwerver, individualist, pelgrim

De ontdekker ziet iedere onverwachte wending niet als bedreiging, maar als een kans. Hij wil dingen vlottrekken en in beweging krijgen en daarvoor gebruikt hij onverwachte middelen. Hij bepaalt zelf hoe hij te werk gaat. De ontdekker kan rusteloos worden door zijn behoefte aan verandering. Als iets niet snel genoeg gaat, heeft hij de neiging om alvast naar het volgende project te gaan.

De Rebel

Motto: “regels zijn er om te doorbreken”
Diepste wens: revanche of revolutie
Doel: de omverwerping van wat niet werkt
Angst: om machteloos of vruchteloos zijn
Strategie: verstoren, vernietigen of choqueren
Zwakte: overlopen naar de donkere kant, misdaad
Talent: buitensporig, radicale vrijheid
Ook bekend als: rebel, revolutionair, wildeman, het buitenbeentje, of beeldenstormer.

De rebel besluit zelf hoe het moet. Regel s zijn er om gebroken te worden. Hij doet het niet met procedures en structuren en gaat een conflict niet uit de weg. Hij durft alles ter discussie te stellen. De valkuil is dat de rebel zich juist isoleert doordat hij zich te veel loszingt van zijn omgeving.

De Partner

Motto: “jij bent de enige”
Diepste wens: intimiteit en ervaring
Doel: in een relatie zijn met mensen, werk en de omgeving waar ze van houden
Angst: alleen zijn, ongewenst, onbemind
Strategie: om meer en meer fysiek en emotioneel aantrekkelijk te worden
Zwakte: naar buiten gerichte wens om anderen te behagen en daarbij een eigen identiteit dreigen te verliezen
Talent: passie, dankbaarheid, waardering en toewijding
Ook bekend als: partner, vriend, enthousiast, sensualist, echtgenoot, team-builder.

De partner hecht grote waarde aan het opbouwen en onderhouden van persoonlijke relaties. Ook al woeden er stormen, dan houdt de partner de boel bij elkaar. Hij verkiest één-op-één contact, want dan voel hij zich op zijn sterkst. De partner moet er wel voor oppassen dat hij dingen niet persoonlijk opneemt als zijn ideeën of adviezen worden afgewezen, en hij dan mokkend in een hoekje gaat zitten.

De Schepper

Motto: “het kan altijd beter”
Diepste wens: om dingen van blijvende waarde te creëren
Doel: een visie te realiseren
Angst: middelmatige visie of uitvoering
Strategie: het ontwikkelen van artistieke controle en vaardigheid
Zwakte: perfectionisme, slechte oplossingen
Talent: creativiteit en verbeelding
Ook bekend als: kunstenaar, uitvinder, innovator, muzikant, schrijver of dromer

De schepper weet de juiste structuur te creëren om wanorde te beteugelen. Hij staat altijd klaar met innovatieve oplossingen of slimme systemen en is niet snel tevreden. Het moet goed gebeuren! Daar schuilt ook gelijk zijn zwakte in, omdat hij zo gefocust is op perfectie dat hij het doel uit het oog kan verliezen.

Zelf types

De Komiek

Motto: “je leeft maar een keer”
Diepste wens: nu en met volle teugen te leven
Doel: een geweldige tijd te hebben en de wereld een vrolijker plaats te maken
Angst: verveling of anderen vervelen
Strategie: spelen, grappen maken, grappig zijn
Zwakte: frivoliteit, verspilling van tijd
Talent: vreugde
Ook bekend als: dwaas, bedrieger, joker, grappenmaker of komediant.

Hij houdt van aandacht, heeft een gevoel voor humor en gebruikt een grapje om moeilijke situaties op te lossen. Hij brengt kleur in het leven van anderen. Zijn onverwachte en gekke invallen helpen om problematische situaties weer vlot te trekken. Helaas kan een afgewezen komiek erg gemeen worden. Dan kleineert hij mensen of maakt ze belachelijk en daardoor verpest hij de sfeer.

De Expert

Motto: “kennis maakt vrij”
Diepste wens: de waarheid vinden
Doel: intelligentie en analyse gebruiken om de wereld te begrijpen
Angst: bedrogen of misleid worden, onwetendheid
Strategie: het zoeken naar informatie en kennis; zelfreflectie en inzicht in denkprocessen.
Zwakte: te lang bezig met de bestuderen van details en nooit actie ondernemen
Talent: wijsheid, intelligentie
Ook bekend als: geleerde, detective, adviseur, denker, filosoof, wetenschappelijk, onderzoeker, denker, ontwerper, professioneel, mentor, leraar, beschouwend.

De expert wil graag alles weten, onderbouwt alles met feiten en hij geniet van het overdragen van kennis. Bij een probleem doet hij eerst grondig onderzoek. Hij moet er echter voor waken dat hij zich niet opsluit in een ivoren toren. Kennis moet ergens toe leiden.

De Ziener

Motto: “niets is onmogelijk”
Diepste wens: inzicht in de fundamentele wetten van het universum
Doel: om dromen te laten uitkomen
Angst: onbedoelde negatieve gevolgen
Strategie: het ontwikkelen van een visie voor het leven
Zwakte: steeds manipulatief
Talent: het vinden van win-win-oplossingen
Ook bekend als: visionair, katalysator, uitvinder, charismatische leider, medicijnman, genezer

De ziener ziet iets wat anderen (nog) niet zien. Hij kan een visioen tot leven brengen en anderen inspireren. Verandering staat bij hem centraal. De ziener moet echter oppassen dat hij anderen niet gaat manipuleren doordat verleiden overgaat in misleiden.

De Leider

Motto: “er kan maar één de baas zijn”
Diepste wens: controle
Doel: het creëren van een welvarende, succesvolle familie of gemeenschap
Strategie: macht uitoefenen
Angst: chaos, worden omvergeworpen
Zwakte: autoritair, niet in staat te delegeren
Talent: verantwoordelijkheid, leiding
Ook bekend als: baas, leider, aristocraat, koning, koningin, politicus, rolmodel, manager of beheerder.

De leider houdt van ordening en structuur en is altijd verantwoordelijk. Aansturen van anderen en het plannen van zaken zijn voor hem tweede natuur. Hij delegeert met gemak maar vraagt niet zo makkelijk om verantwoording van anderen. Een leider kan ook doorslaan en wordt dan dictatoriaal en hij gaat dan onredelijke eisen stellen.

Bronnen
Soulcraft
Writers Write
QSN Consultants

© EWA Nederland

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *